Lokalizacja, charakterystyka ogólna

Gmina Kruszwica położona jest w południowo-wschodniej części województwa kujawsko-pomorskiego, w powiecie inowrocławskim. Leży na obszarze Kujaw, w centralnej Polsce. Graniczy od północy z gminą Inowrocław, od zachodu z gminą Dąbrowa Biskupia, od południa z gminami Strzelno i Jeziora Wielkie, a od wschodu z gminą Radziejów. Dogodne położenie komunikacyjne zapewnia droga krajowa nr 62 oraz sieć dróg wojewódzkich i powiatowych, które łączą gminę z głównymi ośrodkami regionu: Inowrocławiem, Bydgoszczą, Toruniem i Włocławkiem.

Centralnym punktem gminy jest miasto Kruszwica, zlokalizowane nad Jeziorem Gopło – jednym z największych jezior naturalnych w Polsce. Akwen ten pełni funkcje przyrodnicze, turystyczne i sportowe, a jego otoczenie wchodzi w skład Nadgoplańskiego Parku Tysiąclecia oraz obszarów Natura 2000. Jezioro Gopło należy do najbardziej znanych zbiorników naturalnych w Polsce i jest dziewiątym pod względem wielkości jeziorem w kraju. W przeszłości zajmowało znacznie większy areał, a jego rozlewisko określano mianem Mare Polonorum czyli Morze Polaków. Znany w Polsce i w Europie jest naturalny tor wioślarski na jeziorze Gopło, na którym odbywają się najważniejsze imprezy o randze ogólnopolskiej i międzynarodowej. Położenie miasta i gminy nad Gopłem sprawia, że są tu doskonałe warunki do aktywnego wypoczynku oraz uprawiania sportów wodnych, dzięki czemu Kruszwica należy do bardzo znanych i prestiżowych ośrodków wioślarskich i żeglarskich.

Na terenie gminy znajdują się obiekty o istotnym znaczeniu historycznym i kulturowym. Do najważniejszych należy kolegiata pw. św. Piotra i Pawła z XII wieku – jeden z najcenniejszych zabytków architektury romańskiej w Polsce – oraz czternastowieczna wieża zamkowa, tzw. Mysia Wieża, będąca pozostałością po zamku obronnym zbudowanym przez króla Kazimierza Wielkiego. Elementy dziedzictwa kulturowego uzupełnia zrewitalizowany wiatrak „koźlak” w Chrośnie.

Gmina Kruszwica stanowi obszar o zróżnicowanych funkcjach: rolniczej, przyrodniczej, turystycznej i kulturalnej. Połączenie walorów środowiskowych z bogactwem historycznym i korzystnym położeniem komunikacyjnym sprzyja rozwojowi społeczno-gospodarczemu oraz promocji regionu w skali województwa i kraju.